Çizgi romanda Bakır Çağ, çoğunlukla 1980'lerin ortasından 1990'ların başı veya ortasına uzanan ABD yayınlarını anlatan gayriresmî bir koleksiyoncu ve hayran terimidir. Evrensel başlangıç ve bitiş tarihi yoktur. Bazı takvimler Bakır Çağ'ı Bronz ile Modern arasına koyar; bazıları aynı dönemi Modern Çağ'ın ilk evresi sayar. Kullandığınız tarih aralığını mutlaka belirtin.
Kısa cevap
Bakır Çağ ifadesini; yaratıcıya ait yayınların, bağımsız şirketlerin, direct market değişiminin, daha çeşitli yetişkin anlatılarının, prestij formatlarının ve sonraki koleksiyon spekülasyonunun şekillendirdiği geçişi anlatmak için kullanın. Bir eserin baskısını, değerini veya tek bir üslubu kanıtlamak için kullanmayın.
ABD Kongre Kütüphanesi, çizgi roman çağ adlarının özellikle Gümüş Çağ sonrasında daha tartışmalı olduğunu ve “Bakır”ın önerilen birçok alt sınıflandırmadan biri sayıldığını belirtir. Kurumun kendi tarih rehberi 1980'lerin ortası sonrasını daha geniş Modern Çağ başlığı altında düzenler.
Bakır Çağ neden tartışmalı?
Altın, Gümüş ve Bronz tanıdık bir sıra oluşturur. Sonraki yayıncılık değişimleri ise aynı anda gerçekleşmedi. Tek bir tarih şunların hepsini yakalayamaz:
- bağımsız ve yaratıcıya ait yayıncıların büyümesi;
- ana akım editoryal tonun değişmesi;
- uzmanlaşan direct market;
- prestij ve derleme formatları;
- yaratıcı hakları ve mülkiyet tartışmaları;
- spekülatif satış patlaması;
- dijital renklendirme ve üretim;
- pazarın daha sonra daralması.
Koleksiyoncu tarih filtresi, araştırmacı emek ve dağıtım dönüşümü, okur ise belirli bir eser grubunu kasteder. Her biri tanımını açıkça yazarsa terim işlevseldir.
Bakır Çağ ve Bronz Çağ farkı
Kongre Kütüphanesi Bronz Çağ'ı yaklaşık 1970–1985/86 arasına yerleştirir. Dönemin sonunu tek olaya değil; büyük crossover finalleri, daha karanlık yetişkin yayınları ve direct market yükselişi gibi birkaç etkene bağlar.
Bu yüzden 1985–86 kullanışlı bir geçiş sınırıdır, resmî bitiş çizgisi değildir. Geç Bronz alışkanlıkları sürerken sonraki dönemle ilişkilendirilen değişimler zaten başlamış olabilir. Sınırdaki bir fasikülde önce yayın tarihini kaydedin, dönem adını seçtiğiniz kataloğa göre açıklayın.
Bakır Çağ ve Modern Çağ farkı
İki sistem kendi içinde tutarlı olabilir:
| Sistem | 1980'lerin ortası–1990'ların başı/ortası | Sonrası |
|---|---|---|
| Dört çağ modeli | Erken Modern Çağ | Modern Çağ sürer |
| Beş çağ koleksiyon modeli | Bakır Çağ | Modern Çağ |
Dört çağ modeli daha basittir ve Kongre Kütüphanesi düzeniyle uyumludur. Beş çağ modeli ayırt edici geçişe dar bir ad verir. Sorun, bir rehberin sistemler arasında açıklama yapmadan geçmesi veya tarihlerini evrensel ilan etmesidir.
Çizgi roman çağları ana rehberi, iki yaklaşımı Altın, Gümüş ve Bronz dönemlerle birlikte karşılaştırıyor.
Önerilen Bakır dönemde neler değişti?
1980'lerin ortasından itibaren yetişkin okura dönük etkili işler, iki büyük süper kahraman şirketi dışındaki yayıncılar ve yaratıcıya ait üretimler daha görünür oldu. Uzman çizgi roman dükkânlarıyla direct market, belirli okura ulaşabilen içeriği etkiledi. Trade paperback satışı ve graphic novel dili büyüdü. 1990'ların başında varyantlar, özel üretim biçimleri, yeni yayıncılar ve spekülatif satın alma öne çıktı.
Bu gelişmeler birbirinin üzerine bindi. Üstelik ABD pazarını anlatır; manga, bande dessinée, Britanya çizgi romanı, Latin Amerika historietası veya Türkiye yayıncılığına yerel kanıt olmadan uygulanmamalıdır.
Bakır Çağ kitabı nasıl kaydedilir?
Çağ adı değişse bile doğru kalacak alanları kullanın:
- başlık ve serinin başlangıç yılı;
- sayı numarası ve kapak tarihi;
- yayıncı ve alt marka;
- künyedeki baskı kanıtı;
- yaratıcılar ve görevleri;
- format ve dağıtım notu;
- çağ adı ve kullanılan takvimin kaynağı.
Örnek: 1989 yayını; özgün ABD fasikülü; X koleksiyon kuralına göre Bakır, Kongre Kütüphanesi düzenine göre Modern Çağ. Bu not kesin, aranabilir ve görüş ayrılığını saklamaz.
Ücretsiz koleksiyon envanteri, baskı bilgisini kondisyon ve değer notundan ayırır. Baskı önemliyse ilk baskı doğrulama rehberini izleyin.
Bakır Çağ değerli demek midir?
Hayır. Çağ adı nadirlik, talep, özgünlük, kondisyon veya satış fiyatını tek başına göstermez. Baskı adedi, yeniden basım, bölgesel sürüm, varyant, gazete bayii ve direct edition ayrımı, restorasyon ve güncel talep etkili olabilir. Satıcının “Bakır Çağ” etiketi ekspertiz değildir.
Satın almadan önce sayı ve baskıyı doğrulayın, kondisyonu inceleyin ve aynı baskının gerçekleşmiş yakın tarihli satışlarını karşılaştırın. İlan fiyatını veya dönem adını kanıt yerine koymayın.
Araştırmacı ve yazar için net kullanım
İlk kullanımda “Bu yazıda yaklaşık [tarihler] anlamında Bakır Çağ” deyin ve seçtiğiniz katalog ya da çerçeveyi kaynak gösterin. Savınız dar sınıfa bağlı değilse “1980'lerin sonundaki ABD çizgi romanları” daha açık olabilir.
Özgün bir geçiş dönemi hikâyesi kurun
Dönem geçişi güçlü bir hikâye motorudur: küçük bir yayıncı eski sisteme meydan okur, yaratıcı karakter haklarını tartışır veya yeni üretim aracı okura ulaşan işleri değiştirir. Korunan karakterleri veya sayfaları kopyalamadan kendi kişilerinizi ve çatışmanızı üretin. ComicPix bu önermeyi görsel devamlılık, diyalog ve tempo açısından inceleyebileceğiniz bağlantılı çizgi roman taslağına dönüştürebilir.
ComicPix ile App Store'da özgün hikâyenizi başlatın veya Google Play'den indirin.